YILDIRIM RİSK HESABI

Hesaplama, erken uyarılı (aktif) paratonerler için yaygın olarak kullanılan Fransız standardı NFC 17-102'nin koruma seviyesi seçim yöntemine göre yapılır. Yapı boyutları, çevre koşulları (C1), yapı tipi (C2), içerik (C3), doluluk (C4) ve çevredeki önem (C5) katsayıları ile bölgenin yıllık orajlı gün sayısı kullanılır.

Nd, yapıya yılda düşmesi beklenen yıldırım darbe sayısıdır: Nd = Ng × Ae × C1 × 10⁻⁶. Burada Ae yapının etkili eşdeğer toplama alanı, Ng ise km² başına yıllık yıldırım yoğunluğudur (bu araçta Ng = 0,04 × Td^1,25 ile hesaplanır). Nc ise yapı için kabul edilebilir yıllık yıldırım sayısıdır: Nc = 5,5 × 10⁻³ / (C2 × C3 × C4 × C5). Nd ≤ Nc ise koruma isteğe bağlıdır; Nd > Nc ise koruma gereklidir.

Koruma gerekli çıktığında etkinlik E = 1 − (Nc / Nd) hesaplanır. E > 0,98 ise Seviye I ve ek önlemler, 0,95 < E ≤ 0,98 ise Seviye I, 0,90 < E ≤ 0,95 ise Seviye II, 0,80 < E ≤ 0,90 ise Seviye III, E ≤ 0,80 ise Seviye IV seçilir. Seviye I en yüksek koruma düzeyidir; seviye yükseldikçe paratonerin koruma yarıçapı küçülür, Faraday kafesinde ise iniş iletkenleri ve kafes gözleri sıklaşır.

Orajlı gün sayısı, bir yılda gök gürültüsü duyulan gün sayısıdır ve bölgeden bölgeye değişir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerinden veya izokeronik (oraj) haritalarından yapının bulunduğu bölge için okunabilir. Değer bilinmiyorsa bölgeye yakın bir istasyonun verisi kullanılabilir; şüpheli durumlarda daha yüksek değeri seçmek güvenli tarafta kalmayı sağlar.

Aktif (erken uyarılı) paratoner, yıldırımı klasik çubuklardan daha önce yakalamak için yukarı doğru öncü deşarj üreten ve tek bir noktadan geniş bir alanı koruyan sistemdir; koruma yarıçapı (Rp) seviyeye, paratoner yüksekliğine (h) ve erken uyarı süresine (ΔT) bağlıdır. Faraday kafesi ise çatıyı belirli göz aralıklarıyla saran iletken ağ ve iniş iletkenlerinden oluşan pasif bir sistemdir. Rapordaki tablolar her iki çözüm için de seviyeye uygun değerleri gösterir.

h, paratoner ucunun korunacak yüzeyden yüksekliğidir; ΔT ise paratonerin erken uyarı (öne geçme) süresidir. Hesaplanan koruma seviyesinin sütununda, ilgili ΔT ve h değerinin kesiştiği hücre koruma yarıçapını (Rp, metre) verir. Formda korunacak en uzak noktaya olan mesafeyi girerseniz araç, bu mesafeyi karşılayan en düşük paratoner yüksekliğini her ΔT için otomatik olarak işaretler.

Evet. Hesaplamadan sonra açılan rapor, tüm formüller, sonuç, seçim tabloları, Faraday kafesi kriterleri ve etkinlik tablosuyla birlikte tek sayfa A4 PDF olarak indirilir. Rapor başlığındaki logo, firma unvanı, adres, telefon, e-posta ve web bilgilerini düzenleyebilirsiniz; bu bilgiler yalnızca kendi tarayıcınızda saklanır ve sonraki raporlarda otomatik kullanılır.

Bu araç bir ön değerlendirme sunar. Kesin tasarımda yapının geometrisi, çatı üzerindeki ekipmanlar, patlayıcı ortam bölgeleri, topraklama direnci ve yürürlükteki mevzuat ayrıca incelenmelidir. Nihai proje, malzeme seçimi ve uygulama için yetkili bir elektrik mühendisinin onayı gerekir. Kurbanoğlu Mühendislik olarak yıldırımdan korunma projelendirme, uygulama ve ölçüm hizmeti veriyoruz.

Yıldırımdan korunma tesisatlarının periyodik kontrolü genellikle yılda bir kez yapılır; ayrıca tesisata yıldırım düştükten, çatıda tadilat yapıldıktan veya hasar fark edildikten sonra da kontrol önerilir. Kontrolde paratoner başlığı, iniş iletkenleri, ek noktaları, test klemensleri ve topraklama direnci ölçülerek raporlanır.

TS EN 62305 (IEC 62305) serisi, yıldırımdan korunmanın genel çerçevesini belirleyen ve Türkiye'de İş Ekipmanları Yönetmeliği'nin periyodik kontrollerde atıf yaptığı standarttır; risk yönetimi (62305-2) can, hizmet, kültürel miras ve ekonomik kayıp risklerini ayrıntılı bileşenlerle hesaplar. NFC 17-102 ise erken uyarılı (aktif) paratonerler için kullanılan Fransız standardıdır ve koruma seviyesini yıllık beklenen ve kabul edilebilir yıldırım sayısı karşılaştırmasıyla belirler. Bu araç NFC 17-102 yöntemiyle hızlı bir ön değerlendirme sunar; kesin tasarımda TS EN 62305 kapsamında risk analizi ve proje yapılmalıdır.

Evet, araç tamamen ücretsizdir ve üyelik ya da e-posta istemez. Hesabı yapıp sonucu ekranda görebilir, tüm formül ve tabloları içeren tek sayfa PDF raporu firma logonuzla indirebilirsiniz. Girdiğiniz değerler yalnızca kendi tarayıcınızda saklanır.